timeline
2024

2024 Türkiye yerel seçimleri, Türkiye'deki yerel yönetimlerin belirlenmesi için 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerdir. 1393 belediyede yapılan seçimlerde belediye başkanları, büyükşehir belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri belirlenmiştir. Cumhuriyet Halk Partisi, %37,76 oy oranı ile 1977 yerel seçimlerinden beri ilk kez birinci parti oldu ve yerelde iktidar konumuna geçti. CHP başkent Ankara ve en büyük il İstanbul dahil 14 büyükşehirde seçimi kazanırken, AK Parti ise %35,48'lik oy oranıyla tarihinde ilk kez ikinci parti konumunda kaldı. Yeniden Refah Partisi ise girmiş oldukları ilk yerel seçimde ülke genelinde %6,19'luk oranla 3. parti olarak 1 büyükşehir, 1 il ve çok sayıda aldığı ilçelerle seçimde dikkat çeken bir parti oldu.

2024 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 20. Dönem
2019

2019 Türkiye yerel seçimleri, Türkiye'deki yerel yönetimlerin belirlenmesi için 31 Mart 2019 tarihinde yapılmış ve seçim sonucunda belediye başkanı, büyükşehir belediye başkanı, belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri belirlenmiştir. Seçim sonuçlarına göre CHP ve İYİ Partiden oluşan Millet İttifakı ülkenin başkenti Ankara ve en büyük şehri İstanbul dahil olmak üzere metropol bölgelerinde güçlü bir performans sergileyerek bu şehirlerde iktidar partilerinin gerilemesine yol açtı ve yönetimi ele aldı. Millet İttifakı ülkenin en büyük üçüncü şehri İzmir'i elinde tutmaya devam ederken Adana, Antalya ve Mersin gibi diğer büyükşehirleri de kazandı, bunun sonucunda ülkenin en fazla nüfusa sahip 6 şehrinin 5'inde başa geçti, kalan il olan Bursa'da ise AK Parti iktidarını korudu. Buna karşın Cumhur İttifakı ise kırsal kesimlerde ve daha küçük şehirlerde gücünü korudu ve bir önceki yerel seçimlere kıyasla buralarda sahip olduğu ilçe belediyesi sayısını artırdı. Tunceli'de galip gelen Türkiye Komünist Partisi ilk kez bir il belediyesi kazanmış oldu. AK Parti ve MHP'nin her ikisinin de ayrı partiler olarak aday çıkardığı pek çok yerde MHP adayları AK Parti adaylarını önemli ölçüde oy kaybına uğrattı. Buna rağmen Cumhur İttifakı oyların %51,67'sini alarak zafer kazandı.

2019 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 19. Dönem
2014

2014 Türkiye yerel seçimleri, bilinen adıyla 2014 Türkiye Cumhuriyeti yerel seçimleri, resmî adıyla 30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri, 30 Mart 2014 tarihinde yapılan ve Türkiye sınırları içindeki yerel yönetimlerin belirlendiği bir seçimdir. Türkiye'de mahalli idareler ile mahalle/köy muhtarlıkları ve ihtiyar heyetlerinin seçilmesi amacıyla 2972 sayılı yasanın sekizinci maddesi uyarınca, her beş yılda bir yapılan seçim son olarak 29 Mart 2009 tarihinde yapılmıştı.

2014 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 18. Dönem
2009

2009 Türkiye yerel seçimleri, 29 Mart 2009 tarihinde yapılan ve Türkiye sınırları içindeki yerel yönetimleri belirleyen bir seçimdir. Seçime 19 parti katılmıştır. Seçimlerde, 48,049,446 seçmen tarafından 81 ilin genel meclis üyeleri, 16 büyükşehir belediye başkanı ile 957'si ilçe, 1.974'ü belde (kasaba) olmak üzere toplam 2,931 belediyenin başkanları ve meclis üyeleri ile köy ve mahalle muhtarları seçilmiştir.

2009 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 17. Dönem
2004

2004 Türkiye yerel seçimleri, 28 Mart 2004 tarihinde beş yıllık bir dönem için yerel yönetimleri (belediye başkanlıkları, belediye meclisleri ve muhtarlar) belirlemek üzere yapılan seçimlerdir. Bu seçimlerde DEHAP, ÖDP, EMEP, ÖTP ve SDP "demokratik güçbirliği" adı altında bir araya gelerek birçok seçim merkezinde adaylarını SHP çatısı altında gösterdi. 20 siyasi partinin katıldığı seçimlerde il belediyelerinden 58'ini Adalet ve Kalkınma Partisi, 8'ini Cumhuriyet Halk Partisi, 5'ini Sosyaldemokrat Halk Partisi, 4'ünü Milliyetçi Hareket Partisi, 3'ünü Demokratik Sol Parti kazanırken, Doğru Yol Partisi, Saadet Partisi ve Bağımsızlar 1'er adet il belediyesi elde etti.

2004 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 16. Dönem
1994

1999 Türkiye yerel seçimleri, 18 Nisan 1999'da erken genel seçimler ile birlikte düzenlenen yerel seçimlerdir. 1999 yerel seçimleri 1968'de yerel seçimlerle birlikte Cumhuriyet Senatosu için 24 ilde yapılan kısmi birleşik seçim dikkate alınmazsa, yerel ve genel seçimlerin bir arada yapıldığı ilk seçimdir. Milliyetçi Hareket Partisi 21 ilde, Fazilet Partisi 16 ilde, Anavatan Partisi 13 ilde, Cumhuriyet Halk Partisi 11 ilde, Demokratik Sol Parti 9 ilde, Halkın Demokrasi Partisi 7 ilde, Doğru Yol Partisi 3 ilde seçimleri kazanmıştır. Bu seçimlerde yapılan yerel yönetim seçimleri şu şekildedir;

1999 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 15. Dönem
1994

1994 Türkiye yerel seçimleri, 27 Mart 1994'te düzenlenen yerel seçimlerdir. 13 siyasi parti ve bağımsız adayların katıldığı seçimlerde 76 il merkezi belediyesinden 28'inde Refah Partisi, 14'ünde Anavatan Partisi, 12'sinde Doğru Yol Partisi, 10'unda Sosyaldemokrat Halkçı Parti, 7'sinde Milliyetçi Hareket Partisi ve 5'inde Cumhuriyet Halk Partisi adayları seçimleri kazanmıştır.

1994 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 14. Dönem
1989

1989 Türkiye yerel seçimleri, 26 Mart 1989 günü yapılmıştır. Toplam 7 siyasi partinin katıldığı seçimlerde, il Genel Meclisi seçimleri baz alındığında % 28.7 oy alan Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) birinci parti olmuştur. 1984 yerel seçimleriyle karşılaştırıldığında oyları yaklaşık 20 puan gerileyen iktidardaki Anavatan Partisi (ANAP), SHP ve Doğru Yol Partisi'nin (DYP) ardından üçüncü oldu.

1989 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 13. Dönem
1984

1984 Türkiye yerel seçimleri, 25 Mart 1984'te yapılan yerel yönetim seçimleridir. 12 Eylül Darbesinden sonra yapılan ilk mahalli idareler seçimi olan bu seçimlerde İl Genel Meclisi oy oranları baz alındığında Anavatan Partisi (ANAP) %41,5 oy alarak birinci parti olmuştur. ANAP'ın Belediye Başkanlığı Seçimlerindeki oyu %43'ken, Büyükşehir Belediye Başkanlığı Seçimlerindeki oyu ise %50'dir. Bu sonuçlara göre 67 ilden İstanbul, Ankara ve İzmir ile birlikte 55'inde ANAP, 8'inde SODEP, 2'sinde MDP ve 2'sinde Refah Partisi seçimleri kazandılar. Ağrı belediye başkanlığı seçiminde ANAP ve MDP adaylarının eşit sayıda (2083'er) oy alması üzerine kur'a çekimini müteakip MDP adayı Baki Erarslan belediye başkanlığını kazandı. Ancak seçimler itiraz sonucu 5 Ağustos 1984 günü tekrarlandı ve ANAP lehine kesinleşti:

1984 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 12. Dönem
1977

1977 Türkiye yerel seçimleri, 11 Aralık 1977 günü Türkiye çapındaki yerel yöneticileri (belediye başkanlıkları, il genel meclisi/belediye meclisi üyelikleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri) belirlemek üzere yapılan seçimler. Seçimlerde 67'si il belediyesi olmak üzere toplam 1710 belediyenin yöneticileri belirlendi. İl Genel Meclisi seçimleri için toplam 21.360.305 seçmenin yüzde 60,4'ü oy kullanırken, belediye başkanlığı seçimlerinde 12.067.618 seçmenin yüzde 53,2'si oy kullandı. Seçime katılan partilerden yalnızca Cumhuriyet Halk Partisi, Adalet Partisi ve Millî Selamet Partisi tüm illerde aday gösterdi. İl genel meclisi oy oranları baz alındığında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) %41,8 oy alarak birinci parti olmuştur. CHP'nin belediye başkanlığı seçimlerindeki oyu %45,7'dir. Bu sonuçlara göre 67 ilden İstanbul, Ankara ve İzmir ile birlikte 42'sinde CHP, 15'inde Adalet Partisi (AP), 5'inde (Bingöl, Çankırı, Elazığ, Erzincan, Yozgat) MHP, 3'ünde (Adıyaman, Konya, Muş) Millî Selamet Partisi ve 2'sinde (Diyarbakır, Malatya) Bağımsızlar seçimleri kazandılar. Bursa'da ilk defa CHP oyları Adalet Partisi'ni geride bırakmıştır.

1977 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 11. Dönem
1973

1973 Türkiye yerel seçimleri, 1973 Genel Seçimleri'nden yaklaşık iki ay sonra 9 Aralık 1973 tarihinde düzenlenmiş mahalli idareler seçimleridir. Normalde 1972 yılında yapılması gereken seçimler, 2 Mart 1972 tarihli ve 1569 sayılı Kanun'la 1973 yılına ertelendi. Aynı zamanda, 12 Mart Muhtırasından sonra yapılan ilk yerel seçimlerdir. Cumhuriyet Halk Partisi; Ankara, İstanbul ve İzmir'in de aralarında bulunduğu 32 ilin belediye başkanlıklarını kazandı. 22 ilde Adalet Partisi, 3 ilde (Adıyaman, Muş, Tokat) Millî Selamet Partisi, Ağrı ve Konya'da Demokratik Parti seçimleri kazandı. 8 ilde ise (Afyonkarahisar, Bitlis, Mardin, Nevşehir, Samsun, Şanlıurfa, Tunceli, Van) belediye başkanlığını bağımsız adaylar kazandı.

1973 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 10. Dönem
1968

1968 Türkiye yerel seçimleri, 2 Haziran 1968 tarihinde yapılan yerel seçimlerdir. Normalde 17 Eylül 1967 tarihinde yapılması gereken bu seçim, seçim tarihinde yapılan değişiklik sonucu 2 Haziran 1968'e ertelenmiştir. Adalet Partisi; Ankara, İstanbul ve İzmir'in de aralarında bulunduğu 35 ilin belediye başkanlıklarını kazanmıştır. O'nu 21 ilde kazanan Cumhuriyet Halk Partisi izlemektedir. Güven Partisi 3 ilde (Hakkâri, Mardin, Van) seçimleri kazanmıştır. 8 ilde ise (Balıkesir, Bursa, Çankırı, Elazığ, Kırklareli, Kırşehir, Nevşehir, Niğde) belediye başkanlığını bağımsız adaylar kazanmıştır.

1968 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 9. Dönem
1963

1963 Türkiye yerel seçimleri, 17 Kasım 1963 tarihinde yapılmıştır. 1961 Anayasası'nın kabulünden sonra yapılan ilk yerel seçimdir. Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) gözetimi ve denetimi altında gerçekleştirilen ilk yerel seçim olan bu seçimler 1960 öncesi döneme göre pek çok yenilik içermiştir. Belediye meclisi ve il genel meclisi seçimlerinde, çoğunluk sistemi yerine ilk kez d'hondt usulü nispi temsil sistemi uygulanmıştır. Aynı zamanda, belediye başkanlığı seçimleri ilk kez tek dereceli olarak yapılmıştır. Yani, belediye başkanları doğrudan halk tarafından seçilmiştir

1963 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 8. Dönem
1955

1955 Türkiye yerel seçimleri, 25 Eylül - 13 Kasım 1955 tarihleri arasında Türkiye'de iki aşamalı olarak yapılan yerel seçimlerdir. Seçimlere Demokrat Parti ve Türkiye Köylü Partisi katılırken Cumhuriyet Halk Partisi ile Cumhuriyetçi Millet Partisi katılmadı. DP, 877.618 oy ile %63,75'lik orana ulaşarak 597 belediye başkanlığı kazandı. Köylü Partisi 60.823 oy ile %4,4'lük orana ulaşarak 15 belediye başkanlığı kazandı. Büyük bölümü CHP tarafından desteklenen bağımsız adaylar ise 389.702 oy ile %28,21'lik orana ulaşarak 193 belediye başkanlığı kazandı.

1955 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 7. Dönem
1950

1950 Türkiye yerel seçimleri, 13 Ağustos - 15 Ekim 1950 tarihleri arasında Türkiye'de üç aşamalı olarak yapılan yerel seçimlerdir. Belediye başkanları halk tarafından doğrudan değil, halkoyuyla seçilerek oluşturulan meclisin kendi içerisinden birini başkan olarak belirlemesi yoluyla seçilmiştir. Seçimlere Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi ve Millet Partisi katıldı. 13 Ağustos 1950 tarihinde Köy ve Mahalle Muhtarlığı ve İhtiyar Heyeti seçimleri, 3 Eylül 1950 tarihinde Belediye Meclisi ve Belediye Başkanlığı seçimleri ve 15 Ekim 1950 tarihinde de İl Genel Meclisi seçimleri yapıldı. Ülke genelinde 1950 seçimlerine iştirak %53,2 oldu; bu katılım oranı nispetinde ise DP %57,6, CHP %37,5, MP %3,8 ve Bağımsızlar %3,3 oy alarak seçimleri tamamladı.

1950 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 6. Dönem
1946

1946 Türkiye yerel seçimleri, 26 Mayıs 1946 tarihinde gerçekleştirilen ve 1930 seçimlerinden sonra Türkiye'nin çok partili olarak yapılan ikinci yerel seçimleridir. Belediye başkanları halk tarafından doğrudan değil, halkoyuyla seçilerek oluşturulan meclisin kendi içerisinden birini başkan olarak belirlemesi yoluyla seçilmiştir. Bu seçim aynı zamanda, tek bir gün içerisinde tamamlanan ilk yerel seçimdir. 1930 yılında çıkarılan Belediye Kanunu üzerinde 26 Nisan 1946 tarihinde yapılan değişikliğe göre, "belediye meclisi seçimleri Eylül ayında başlar ve 20 Ekim tarihine kadar devam eder" hükmü kaldırılmış ve seçimlerin pazar günü olmak üzere bir gün içerisinde gizli oyla yapılacağı hükmü getirilmiştir. Ayrıca bir seferliğe mahsus Ekim 1946'da yapılacak yerel seçimlerin mayıs ayında yapılacağı açıklanmıştır. Demokrat Parti yerel seçimlere katılmama kararı almış ancak ve DP'li seçmenlerin karar vermekte serbest olduğunu açıklamıştır. Öte yandan el altından bütün teşkilatına seçimlere katılmama propagandası yapmıştı. Nitekim katılım oranının düşüklüğü, Demokrat Parti'nin gücünü göstermiş ve böylece seçimler ilgisiz bir havada geçmiştir.

1946 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 5. Dönem
1942

1942 Türkiye yerel seçimleri, Ekim 1942'de gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki dördüncü yerel seçimdir. Hem belediye hem de il genel meclis seçimlerinin yapıldığı bu yerel seçimlere de önceki iki yerel seçim gibi Cumhuriyet Halk Partisi tek başına katıldı. II. Dünya Savaşı'nın ülkede yarattığı gündemin gölgesinde yapılan 1942 yerel seçimleri, gerek kamuoyunda gerekse basında, önceki seçimler kadar ilgi görememiştir. Gazetelerin yaklaşık tüm sayfalarını savaş haberlerine ayırdığı günlerde, seçime ilişkin propagandalara veya kapsamlı yorum ve yönlendirmelere pek rastlanmadı. Ülkenin birçok seçim bölgesinde 1 Ekim 1942'den itibaren belediye meclisleri için üye seçimine başlandı. İllerin büyüklük ve ulaşım durumları göz önüne alınarak her il için farklı tarihlerde seçimler tamamlandı. Ekim ayı sonlarına doğru tamamlanan seçimleri CHP adayları kazandı

1942 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 4. Dönem
1938

1938 Türkiye yerel seçimleri, 1-19 Ekim 1938 tarihlerinde gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki üçüncü yerel seçimdir. Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünden önce yapılan son yerel seçimler olan 1938 seçimlerine Cumhuriyet Halk Partisi tek başına katıldı. Belediye Kanunu gereğince ekim ayında yapılması planlanmış olan seçimlerin çalışmalarına eylül ayının başında başlandı. Belediyelerce görevlendirilmiş yazmanlar tarafından oy cetvelleri hazırlandıktan sonra belediye seçim encümenleri tarafından kontrol edilerek son listeler düzenlendi. Belediye seçimleri ülke genelinde 1 Ekim 1938’de başladı ve halk 1934'te olduğu gibi seçimlere büyük ilgi ve alaka göstererek sandıkların başına gitti. 19 Ekim 1938 tarihinde ise tüm illerde seçimler tamamlandı. Belediye teşkilatı mevcut olan 544 yerden 7 vilayet, 41 kaza ve nahiye belediyesi hariç olmak üzere belediye seçimlerinin neticelerini gösterir bilgiler yayımlandı.

1938 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 3. Dönem
1934

1934 Türkiye yerel seçimleri, Eylül ve Ekim aylarında gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ikinci yerel seçimdir. Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın bir önceki yerel seçimlerin hemen sonrasında kapatılmasından dolayı 1934 seçimlerine Cumhuriyet Halk Fırkası tek başına katıldı. Partiler yerine adaylar arası çekişmeye sahne olan seçimlerin son gününe dek CHF propagandası yapıldı ve seçime katılım oranı üzerinden meşruiyet kazandırma kaygısı yaşandığı gözlemlendi. 25 Haziran 1933'te kabul edilmiş olan CHF İntihap Yoklama Talimatnamesi'ne göre seçimlerin serbest bir şekilde yapılması ve aday olarak gösterme yetkisinin Genel Başkanlık Divanı'na bırakıldı ve il idare heyetlerinin Ağustos 1934'ten başlayarak yoklama yoluyla adayları belirlemeleri kabul edildi. Yine tüzük gereği, illerdeki CHF vilayet idare heyetleri tarafından oluşturulacak teftiş heyetleri hem oy kullanacak olanları hem de adaylık için başvuru yapanları incelediler.Ayrıca, 1934 yılında yapılan belediye seçimlerine, belediye meclisi üye sayısının iki katı kadar aday ilan edilmesi şartı getirildi. Böylece seçmenlerin bu adaylar içerisinden istediklerini seçmeleri sağlandı. 1934 belediye seçimlerinin tamamlanmasıyla birlikte, 519 belediyede seçme hakkına sahip olan 1.765.404 kişiden 1.059.758 kişi oyunu kullandı. Seçime katılma oranı 1930'daki belediye seçimlerine nazaran 4 kat daha fazla oldu. Oyların hemen hemen hepsinin CHF'ye verildiği seçimde, tüm seçim bölgelerinde CHF dışındaki bağımsız adaylara verilen toplam oy sayısı 100'ü geçmedi.

1934 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 2. Dönem
1930

1930 Türkiye yerel seçimleri, Eylül ve Ekim aylarında gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk çok partili seçimdir. Belediyeler Yasası'nın 4 Nisan 1930 yürürlüğe girmesinin ardından yapılan seçime Cumhuriyet Halk Fırkası ve yeni kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası katıldı. Bu seçimlerde belediye başkanları, belediye meclis üyeleri arasından ve meclis üyeleri tarafından iki kademeli olarak seçildi. Bu seçimlerin önemli bir özelliği de kadınların da seçme ve seçilme hakkına sahip olmasıydı.

1930 Türkiye yerel seçimleri
Yerel Seçim Dönem : 1. Dönem
1923 yılında kurulmasının ardından 1946 yılına kadar Cumhuriyet Halk Partisi'nin iktidarda olduğu tek parti rejimiyle yönetilen Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk çok partili yerel seçim 1930'da yapıldı. 1934, 1938 ve 1942 yıllarında yapılan 3 yerel seçim de tek partili dönemde yapılan yerel seçimler olarak kayıtlara geçti. II. Dünya Savaşı sonrasında çok partili siyasal hayata geçen Türkiye'de 1946 ve 1950 ve 1955 yıllarında yapılan yerel seçimlerden sonra 1960 Askeri Darbesi nedeniyle demokratik hayat sekteye uğradı.. 1961 Anayasası'nın kabulüyle birlikte yerel yönetimlere dair seçim mevzuatı değişti. Değişiklik uyarınca, belediye başkanları halk tarafından doğrudan seçilmeye başladı. 1963 yılındaki belediye başkanlığı seçimleri ilk kez tek dereceli yapıldıktan sonra 1968, 1973 ve 1977 yıllarında da yerel seçimler yapıldı. 1980 Askeri Darbesi nedeniyle tekrar kesintiye uğrayan yerel seçimler 1984, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014, 2019 ve 2024 yıllarında düzenli olarak yapılmaya devam etti.