2017 Türkiye Referandumu

Cumhurbaşkanlığı sistemini getirecek olan yeni anayasa görüşmelerinin hız kazandığı 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye 7'nci halk oylamasına doğru yeni bir sürece girdi. Avrupa ülkeleri, Türkiye'de 16 Nisan'da gerçekleştirilecek olan anayasa referandumu çerçevesinde Türk siyasetçilerin Avrupa'da yaşayan vatandaşlarıyla buluşmalarını faşist yaptırımlarla engelledi. Türk siyasetçilerin arzu ettikleri mitingler sudan gerekçelerle iptal edildi ve en son Rotterdam'da mitinglere yasak getirildi. Meclis Anayasa Komisyonundaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından 18 maddelik değişiklik teklifi oylamaları için meclis oylaması süreci 9 Ocak'ta başladı. Oylamanın ilk turu 15 Ocak'ta tamamlandı. Onaylanan değişikliği yürürlüğe koymak için yapılan nihai oylama referandum sınırı olan 330'u geçerek 339 oyla kabul edildi ancak doğrudan yürürlüğe girmesi için gerek olan 367 barajının altında kaldı. Mecliste kabul edilen 18 maddelik yasa tasarısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayına sunuldu. Cumhurbaşkanının onayıyla birlikte Resmi Gazete'de yayımlanan anayasa tasarısının 16 Nisan'da referanduma sunulacağını Yüksek Seçim Kurulu açıkladı.

2007 Türkiye Referandumu

2002 seçimleri ile iktidara gelen AK Parti 2004 yerel seçimlerinde de sandıktan açık ara birinci parti olarak çıktı. 28 Şubat darbecilerinin getirdiği yasaklar ile mücadele etme alanları açmaya çalışan Erdoğan ve arkadaşları darbeye hazır yapıların hedefindeydi. 367 krizini çıkaran CHP ve Anayasa Mahkemesinin Cumhurbaşkanlığı seçimlerini iptal kararı üzerine AK Parti erken seçim kararı aldı. Tarihi ise 22 Temmuz olarak belirlenmişti. Cumhurbaşkanı seçmesine engel olunan ve darbe girişimine maruz kalan AK Parti meydanları dolup taşırdı. 2007 yılında yapılan genel seçimlerde AK Parti, yüzde 47 oy alarak 340 milletvekiliyle iktidar oldu. Seçimlerin ardından bu krizin tekrar yaşanmaması için Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin anayasa değişikliği 21 Ekim 2007’de halkoyuna sunuldu ve yüzde 68,9 evet oyu ile kabul edildi. Abdullah Gül bu nedenle Meclis tarafından seçilen son cumhurbaşkanı sıfatını kazandı.

1987 Türkiye Referandumu

12 Eylül 1980 darbesini gerçekleştiren cuntacı askerler, büyük bir kıyım gerçekleştirdikleri gibi Türkiye'nin siyasi ve sosyal hayatını etkileyen kararlara da imza attılar. Darbenin doğal sonucu olan demokrasinin askıya alınması sürecinde Kenan Evren başkanlığında ülkeyi yöneten 5 cuntacı general siyasi partilerin genel merkez yöneticilerine 10 yıl, il ve ilçe yöneticilerine ise 5 yıl siyaset yasağı getirdi. Her ne kadar 1983'te seçimler yapılsa da darbeden önce siyaset sahnesinde olan parti ve liderin yasağı devam etti. 1987 yılına gelindiğinde halktan gelen yoğun baskı ile gidilen referandumda "evet" sonucu çıktı ve siyasi yasaklar 75 bin oy farkla kaldırılmış oldu.

1961 Türkiye Referandumu

Türkçe karşılığı "halk oylaması" olan Fransızca kökenli "referandum" sözcüğü ilk kez, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından gündeme geldi. Milli Birlik Komitesi tarafından hazırlanan 1961 Anayasası darbeden 13 ay 13 gün sonra 9 Temmuz 1961'de halk oylamasına sunuldu. 1961 Anayasası, yüzde 38,3 "hayır" oyuna karşılık, yüzde 61,7 "evet" oyuyla kabul edildi. Referandumda birçok vatandaş seçmen kütüklerinin eksik düzenlenmesi nedeniyle oy kullanamadı. Sandığa gitmeyenlerin oranı ise yüzde 19’du. Hayır oylarının yüksek olması CHP’yi memnun etmedi. Parti içerisindeki özellikle gençlerin yönetime karşı bayrak açma çalışmaları hızlandı.